PP, 77

Le pergamene dell'Archivio della Prepositura di Trento (1154-1297), a cura di E. Curzel, S. Gentilini, G.M. Varanini, Bologna 2004.

(f. 1v) Anno Domini millesimo CCXLmo primo, indictione XIIII, die III intrante augusto, in Tridento, in palatio episcopatus, in presentia domini Federici decani Tridenti, magistri Olderici scolastici, Iacobi et Petri, Warimberti et Omneboni canonicorum Tridenti, domini Uberti de Asto presbiteri, domini Odolrici de Dosso, domini Ottonis de Brixia, Iohannis de Vitreis, Oberti notarii, Raymondini de Gaio et aliorum testium. Ibique dominus Aldricus Dei gratia Tridentine ecclesie episcopus, presentibus domino Heinrico presbitero ecclesie Sancti Nycolai nec non et Federico sive Oldolrico de Ultimis, Oldorico casolino, Oswaldo atque Arnoldo infirmis, qui apud scalam palacii episcopatus coram presentia ipsius domini episcopi existebant, infrascripta statuta audientes, infrascripta statuta pro bono statu et reformatione ecclesie Sancti Nycolai voluit ordinare sic dicens: «In Christi nomine. Nos Aldricus Dei gratia Tridentine ecclesie episcopus, pro bono statu et reformatione domus et ecclesie Sancti Nicolay Tridenti, habito sapientum consilio, statuimus et ordinamus quod de cetero omnes fratres et sorores tam sani quam leprosi ad predictam ecclesiam commorantes et qui se ibidem devotos exhibuerint tam mares quam femine perpetuam serbare debeant castitatem, preterea volumus quod masculi per se et mulieres quantum in dormitorio ab eis esse debeant segregate, ut de eis aliqua infamia nec mala suspicio oriatur, et hoc de sanis et infirmis intelligatur. //

(f. 2r) Item volumus quod omnes sani tam mares quam femine de una coquina et uno cellario comunibus expensis vivere et frui debeant, non habentes per se proprium neque scrineum seu cellarium sub aliquo ingenio.

Item volumus et statuimus quod domus Sancti Nycolai diversas non habeat canipas ad incanipandos redditus suos, sed omnes sui redditus ad domum Sancti Nycolai reponantur.

Item statuimus et precipimus quod leprosi oblationes altaris sancti Herhardi integre habere debeant pro sale et de illis oblationibus pro sale sint contenti vel quod dictas oblationes sanis dimittant et quod sani ipsis infirmis more solito de sale debeant providere.

Item ordinamus quod sani tam layci quam clerici predicti loci in tonsura et vestibus more religiosorum incedant, non portantes manicas lacinatas sed rotundas, non calcios rostratos nec cordis ad modum laycorum sutos, ut in statu mentis et habitu corporis Deo et hominibus studeant placere.

Item volumus et precipimus quod nullus infirmorum plures tribus gallinis pro ovis faciendis debeat servare, et iubemus quod ipsi infirmi pro ipsis pullis pascendis de domo sanorum tria staria panicii ad mensuram Tridenti habere debeant, omnes infirmi inter se dictum panicium divid//entem. (f. 2v) Preterea volumus et censemus quod infirmi medietatem piperis locationum et terciam partem denariorum ipsarum locationum percipere debeant et habere, statuentes insuper quod vendiciones, emptiones, locationes et permutationes que fierent pro ecclesia Sancti Nycolai cum consensu et consilio infirmorum fieri debeant.

Item statuimus et precipimus quod infirmi habere de domo sanorum debeant V galetas olei annuatim, eo tamen salvo, si inventum fuerit quod domus Sancti Nycolay habeat fictum XVIII galetas olei vel plures, quod ipsi infirmi VI galetas olei annuatim habere debeant.

Item ordinamus et volumus quod leprosi de caseo et nudrinis et carnibus quod et que carnes fuerint in domo sanorum vel ibidem nutriuntur sive vendantur vel occidantur terciam partem habeant de omnibus predictis, preterquam de bobus et vaccis et equis de quibus nichil percipere debeant infirmi, sed denarii qui accipiuntur de equis seu de bobus et vaccis in communi ecclesie et domus Sancti Nycolai utilitatem convertantur.

Item statuimus et precipimus quod infirmi de predicta domo sanorum annuatim habere debeant XII staria tridentina farine frumenti, videlicet IIIIor staria in nativitate Domini et alia IIIIor staria ad festum Pasce resurrectionis Domini et alia IIIIor staria ad kalendas augusti. Item in carnisprivio annuatim dicti // (f. 3r) infirmi de predicta domo sanorum habere debeant IIIIor staria tridentina fabarum, que debent frangi per infirmos, et III staria de cicere piçolo et unum starium de alio legumine quod fuerit in domo sanorum, et IIIIor staria panicii ad frangendum, et sani debent eis illud frangere. Item ad kalendas augusti dicti leprosi habere debent simili modo II° staria tridentina de cicere pyzolo et duo staria de alio legumine de illo quod fuerit in domo sanorum.

Item precipimus et ordinamus quod infirmi predicti loci medietatem blave seu farine que aquiritur per molendina et medietatem omnium rerum que aquiruntur pro questa ad Sanctum Nycolaum debeant percipere et habere, precipientes insuper quod sani dare debeant infirmis ligna ad sufficientiam. De conversis qui morentur cum sanis ad procuranda laboreria penes nos duximus retinendum quod nobis dicti represententur conversi et si fuerint utiles ipsos ibidem recipi faciemus.

Item volumus quod dictis infirmis vinum detur secundum quod actenus illis consuetum est dari, et quod infirmi de domo sanorum annuatim in nativitate Domini medietatem unius plaustri de thia habere debeant; de vaccas quas infirmi petunt sibi per sanos pro lacte, servari retinemus in nobis.

Item statuimus et precipimus quod sani debeant infirmis // (f. 3v) domum suam cooperire et ortum claudere. Preterea volumus quod infirmi medietatem de nucibus quas habuerint ibidem habere debeant.

Item statuimus et ordinamus quod, licet infirmis pro suis necessitatibus proprietates in vita sua sint concesse, quod omnia bona que habuerint tempore quo decesserint, preter quam vestimenta que relinquant infirmis ibidem commorantibus, omnia alia sua bona domui et ecclesie Sancti Nycolai debeant integre consignare, ut in utilitatem predicte ecclesie convertantur.

Item volumus quod infirmi illas IIIIor libras veronenses, quas pro pasto seu prandio actenus consueti sunt habere cum aliquis infirmus ad dictum locum ad commorandumaccedit, de cetero habere debeant  tantumodo de infectis qui ibidem se voverint».